L’édito du « Standaard » : « La rupture ne résout rien »

STURTEWAGEN,BART

Mardi 23 septembre 2008

Breuk lost niets op

De giftige voorspelling dat het kartel CD&V/N-VA nog eerder gesplitst zou zijn dan het kiesarrondissement BHV, is dus uitgekomen. De oorzaak ligt bij Yves Leterme, die ten laatste op 15 juli tot de conclusie moet zijn gekomen dat er van staatshervorming niets in huis zou komen voor de regionale verkiezingen van 7 juni 2009. Van dan af zette hij alles op een evacuatie van dat dossier. Dat plaatste Vlaams minister-president Kris Peeters voor een zwaar dilemma. Hij zag het risico dat de N-VA zou afhaken en vreesde een niet te winnen communautaire campagne waarin hij zou worden afgeslacht, terwijl Leterme bleef zitten.

Peeters nam een enorm persoonlijk risico door ondanks alles te proberen een onderhandelingskader met de Franstaligen te vinden. Een waardoor hij toch de verkiezingsstrijd kon aangaan in kartel, op zijn eigen regeringspalmares en misschien zelfs met een eerste pakket akkoordjes rond de staatshervorming. De hoop dat dit initiatief kon slagen, is ijdel en zelfs hopeloos naïef gebleken. De Franstalige partijen en vooral de MR van Didier Reynders schatten correct in dat het moment om het kartel eindelijk uit elkaar te spelen, was gekomen.

De ex-kartelleden zullen nu ongetwijfeld zondebokken zoeken om hun mislukking aan te wijten: de Franstalige partijen, de paarse entente, het ACW, de media. Dat is een begrijpelijk rouwproces, maar het is naast de kwestie. Van meet af aan was duidelijk dat de verstandhouding tussen CD&V en N-VA tactisch en tijdelijk was. Ze kon slechts tot succes leiden als ze elkaar niet zouden loslaten voor het spel ten einde was. Nogal wiedes dat de cohesie van het verbond zonder ophouden op de proef zou worden gesteld.

Het kartel gaat ten onder door gebrek aan leiderschap. Het was een geschikt wapen om verkiezingen mee te winnen en na acht jaar de oppositie te verlaten. Maar als instrument voor machtsuitoefening is het intern te zwak gebleken. Leterme verliest alles: geen staatshervorming, geen splitsing van BHV, geen goed bestuur, geen Vlaamse meerderheid in de Kamer en geen kartel. Hij ontbeerde de creativiteit en de beslistheid om de Franstaligen echt rond de onderhandelingstafel te krijgen. Het grootste electorale succes in de Belgische parlementaire geschiedenis leidt tot niets.

Wat nu? Van de bereidheid van de Franstaligen om de dialoog op te starten moet weinig worden verwacht. De buit is binnen, de vijand ligt in het stof.

Daar geldt alleen nog de strijd om het onderlinge marktleiderschap. De federale regering kan trekkebenend voort, maar geraakt nooit voorbij de kaap van 7 juni 2009. Wellicht zakt ze al eerder ineen onder haar eigen gewicht. Maar de vergiftiging van de communautaire verhoudingen zal ook na verkiezingen de onderhandelingen verzieken. De breuk in het kartel lost niets op en zaait alleen nieuwe bitterheid.